Heb je regelmatig last van pijnlijke of stijve gewrichten? Blijven je handen of knieën ’s ochtends lang stijf aanvoelen? Dan kan er sprake zijn van artritis. Artritis is een veelvoorkomende gewrichtsaandoening die, zonder juiste behandeling, blijvende schade kan veroorzaken. In deze blog lees je wat artritis precies is, wat de oorzaken zijn en welke behandelmethodes mogelijk zijn.
Artritis is een ontsteking van één of meerdere gewrichten. Het gaat hierbij niet om gewone slijtage, maar om een actieve ontstekingsreactie in het gewricht. Deze ontsteking ontstaat in het slijmvlies dat de binnenkant van het gewricht bekleedt.
Door die ontsteking kunnen pijn, zwelling en stijfheid optreden. Artritis kan acuut ontstaan, maar ook chronisch verlopen. Anders dan vaak wordt gedacht, komt artritis niet alleen bij ouderen voor. Ook jongvolwassenen en zelfs kinderen kunnen ermee te maken krijgen.
Artritis herken je meestal aan ontstekingsverschijnselen in het gewricht. De klachten ontstaan vaak geleidelijk, maar kunnen ook plotseling optreden. Veelvoorkomende symptomen zijn:
Sommige mensen ervaren daarnaast vermoeidheid of een grieperig gevoel. Merk je dat de klachten langer dan enkele weken aanhouden? Dan is het verstandig om je huisarts te raadplegen. Een vroege diagnose verkleint de kans op blijvende gewrichtsschade.
De oorzaak van artritis verschilt per type. In grote lijnen zijn er drie hoofdmechanismen die een rol kunnen spelen:
Daarnaast kunnen erfelijke factoren, roken en overgewicht het risico op bepaalde vormen van artritis vergroten. Vooral bij reumatoïde artritis is bekend dat leefstijl en genetische aanleg invloed hebben op het ziekteverloop.
Er bestaan meer dan 100 verschillende vormen van artritis. De meest voorkomende zijn reumatoïde artritis, jicht, psoriatische artritis en reactieve artritis.
Elke vorm heeft zijn eigen oorzaak en kenmerken. Zo ontstaat jicht door een teveel aan urinezuur in het bloed, terwijl psoriatische artritis samenhangt met de huidaandoening psoriasis. Daarom is een juiste medische diagnose essentieel voordat een behandeling wordt gestart.
Reumatoïde artritis (RA) is een chronische auto-immuunziekte. Het afweersysteem valt hierbij het gewrichtsslijmvlies aan, wat leidt tot langdurige ontsteking. Kenmerkend is dat meerdere gewrichten tegelijk ontstoken raken, vaak symmetrisch. Denk bijvoorbeeld aan beide polsen of beide knieën.
In Nederland hebben naar schatting meer dan 200.000 mensen reumatoïde artritis. Zonder behandeling kan RA leiden tot blijvende gewrichtsschade en functieverlies. Daarom wordt steeds vaker gekozen voor een vroege, intensieve behandeling om het ontstekingsproces snel onder controle te krijgen.
Heb je de diagnose artritis gekregen? Dan is het belangrijk om actief met de aandoening om te gaan. Goede medische begeleiding is daarbij essentieel.
Blijf daarnaast in beweging, maar voorkom overbelasting van je gewrichten. Regelmatige, matige beweging helpt om stijfheid te verminderen en spieren sterk te houden. Ook een gezond gewicht verlaagt de druk op gewrichten zoals knieën en heupen.
Twijfel je over wat verantwoord is? Een fysiotherapeut of reumatoloog kan samen met jou een passend behandelplan opstellen.
Hoewel artritis vaak niet volledig te genezen is, kun je de klachten meestal wel verminderen. Naast medicatie spelen leefstijl en therapie een belangrijke rol. Denk hierbij aan:
Daarnaast kunnen warmtebehandelingen helpen bij stijfheid, terwijl koeling juist verlichting kan geven bij acute zwelling. Kleine aanpassingen in je dagelijkse routine kunnen al een merkbaar verschil maken.
De behandeling van artritis is afhankelijk van het type en de ernst van de aandoening. Vaak wordt gekozen voor een combinatie van medicatie en therapie.
Medicijnen zoals ontstekingsremmers (NSAID’s), corticosteroïden en zogenoemde DMARD’s worden ingezet om het ontstekingsproces te remmen. Bij ernstige of moeilijk behandelbare vormen kunnen biologische geneesmiddelen worden voorgeschreven. In sommige gevallen, bijvoorbeeld bij ernstige gewrichtsschade, kan een operatieve ingreep noodzakelijk zijn.
Het doel van de behandeling is altijd hetzelfde: ontstekingen verminderen, pijn verlichten en verdere gewrichtsschade voorkomen.
Artritis en artrose worden vaak door elkaar gehaald, maar het zijn twee verschillende aandoeningen.
Bij artritis staat een ontsteking van het gewricht centraal. Bij artrose is er sprake van slijtage van het kraakbeen in het gewricht. Artrose komt vaker voor bij oudere mensen en wordt meestal veroorzaakt door langdurige belasting of veroudering van het kraakbeen.
Twijfel je of je klachten passen bij artritis of artrose? Laat dan een arts onderzoek doen. Met lichamelijk onderzoek en eventueel aanvullend bloed- of beeldvormend onderzoek kan meestal snel duidelijkheid worden gegeven.
Artritis is een ontstekingsziekte die zonder behandeling blijvende schade kan veroorzaken. Herken je symptomen zoals langdurige ochtendstijfheid, zwelling of gewrichtspijn? Trek dan tijdig aan de bel.
Hoe eerder artritis wordt vastgesteld, hoe groter de kans dat de klachten goed onder controle blijven. Door de juiste behandeling en een gezonde leefstijl kun je vaak een actief en zelfstandig leven blijven leiden.